Wijdverspreid
Sinds april 2020 organiseert de Nationale Bank van België geregeld sectorbevragingen. Daarin spreken bedrijven zich uit over hun kosten (die stijgen), investeringen (die dalen) en werknemers (die moeilijk te vinden zijn!). De vragen variëren naargelang de verschillende edities. Van bij de start polst de enquête wel al omtrent de organisatie van het werk. De onderstaande grafiek vat de evolutie mooi samen.
De blauwe lijn toont hoe de uitgebreide tijdelijke werkloosheid tijdens de eerste lockdown soelaas bood voor bijna een op de drie werknemers. Dat aantal normaliseerde nadien sterk en ligt sinds begin dit jaar veel dichter bij het historische peil van zo’n honderdduizend werknemers.
De groene lijn geeft aan welk percentage van de werknemers (minstens af en toe) aan telewerk deed. Dat aantal schoot omhoog bij de start van de pandemie, maar stabiliseerde sindsdien grotendeels. We zien een gelijkaardig beeld in andere landen, zoals in de onderstaande grafiek voor de Verenigde Staten.
Werknemers gedragen zich ook anders. Uit zopas verschenen onderzoek van Nicholas Bloom en enkele van zijn collega’s bleek dat bijna de helft van alle ondervraagde werknemers van plan is sommige socialdistancingregels te blijven naleven. Dat aandeel ligt hoger bij oudere werknemers en bij wie veel contact met klanten heeft. Blooms modellen wijzen uit dat die dynamiek de participatiegraad in de Verenigde Staten zou kunnen verlagen met twee procentpunt.
De blik vooruit
Die nieuwe realiteit beïnvloedt ook de manier waarop bedrijven rekruteren. De onderstaande grafiek toont het aantal vermeldingen van ‘remote work’ in gepubliceerde vacatures voor enkele Angelsaksische landen. Het aandeel steeg van zo’n 2-4 procent voor de pandemie, tot gemiddeld 10 procent – en voor het Verenigd Koninkrijk zelfs 20 procent – begin dit jaar.
Dat we minder op kantoor gaan werken, heeft echter ook een impact op de omgeving van de kantoorgebouwen. Uit recent Amerikaans onderzoek van Michael Dalton, onderzoekseconoom bij het U.S. Bureau of Labor Statistics, bleek dat een daling van 10 procent in het aantal pendelaars zorgt voor een daling van bijna 2 procent in de tewerkstelling in de nabijgelegen horeca en kleinhandel. Dat zou volgens enkele onderzoekers ook een belangrijke neerwaartse impact kunnen hebben op de waarde van het vastgoed.
Innovatie
Maar in sommige getroffen sectoren blijven ze alvast niet bij de pakken neerzitten. In het Verenigd Koninkrijk lanceerde Fuller’s, een brouwerij met zo’n 350 pubs, een nieuw initiatief. Het biedt WFP, Work From Pub-pakketten, aan. Voor een paar pond kun je daar de hele dag rustig werken, maaltijd inbegrepen. Young’s, een andere brouwerij met een 180-tal pubs, volgde het initiatief, maar maakte wel duidelijk dat enkel niet-alcoholische dranken in het pakket zijn inbegrepen.
De sector, die naar verluidt op weinig overheidssteun kan rekenen in de strijd tegen de hogere energiekosten, slaagt er zo toch in het hoofd beter boven water te houden. En wie in de pub achter zijn laptop zit, kan de verwarming thuis overdag uit laten. Dat lijkt een win-winsituatie, zolang er tenminste geen kater van komt.