Monetaire wals

De rentevoeten optrekken om de kredietkosten te verhogen en zo de vraag te doen vertragen, dat is de efficiëntste manier om de inflatoire druk te temperen. We kunnen alleen maar vaststellen dat overal ter wereld dat middel steeds meer wordt ingezet.

In de strijd tegen de prijsstijgingen zou de Amerikaanse centrale bank, nadat ze de aankoop van activa tot nul heeft herleid, haar belangrijkste rentevoeten in de lente kunnen optrekken. In principe kan dat in maart 2022 gebeuren. Dat is drie maanden eerder dan gepland.

De inkoop van activa door de Fed liep sinds de start van de crisis op tot 120 miljard dollar per maand. De geleidelijke stopzetting van die injecties kan het mogelijk maken om vanaf maart de beleidsrente voor een eerste keer te verhogen. Of misschien iets later naargelang de evolutie van de economische activiteit en de gezondheidscrisis. De omikronvariant dreigt het herstel te vertragen of de inflatoire druk te verergeren. Met als gevolg dat de centrale banken zich zeer soepel zullen moeten opstellen.

Verstoorde financiële markten

Dat vooruitzicht op een snellere en sterkere verstrakking van het Amerikaans monetair beleid, draagt sinds enkele dagen bij tot de wereldwijde daling van de financiële markten. Wat de beleggers zorgen baart, is het sentiment dat het wereldwijde monetaire landschap verandert in één grote puzzel, die weliswaar een duidelijke doelstelling voor ogen heeft, maar waarvan de puzzelstukjes op het eerste gezicht niet goed in elkaar passen. Iedereen geeft immers toe dat de rentevoeten omhoog moeten, maar er is geen consensus over de timing en de manier waarop de monetaire voorwaarden verstrakt moeten worden. Verre van zelfs.

Geen paniek bij de ECB

De ECB heeft ervoor gekozen om de zaken in alle rust te onderzoeken. Ze kondigde donderdag aan dat ze haar instrumentarium ter ondersteuning van de economie zal afbouwen. Ondanks de inflatiecijfers repte ze daarbij met geen woord over een toekomstige verhoging van de basisrentevoeten. We zullen alleszins in de toekomst moeten zien welke gevolgen dat beleid gaat hebben op de wisselkoersen, want op dit ogenblik lijkt Europa ‘cavalier seul’ te spelen.

Stijgingen in verschillende landen

De Fed heeft ook het Verenigd Koninkrijk doen nadenken. Daar verbaasde de centrale bank vorige donderdag iedereen door haar beslissing om haar basisrentevoet een eerste keer te verhogen en zo de deur open te zetten voor andere verhogingen. Dat alles met als doel het hoofd te bieden aan de hoogste inflatie in Groot-Brittannië sinds tien jaar.

Noorwegen besliste om het voorbeeld van Engeland te volgen. Het Scandinavische land verhoogde zijn basisrentevoet voor de tweede keer in drie maanden, zonder zich op dat ogenblik te bekommeren om de heropflakkerende epidemie aldaar.

In Centraal-Amerika kondigde de Mexicaanse centrale bank voor de vijfde opeenvolgende keer een stijging van haar belangrijkste rentevoet aan, terwijl Chili in zijn strijd tegen de stijgende inflatie, de voorbije week voor de tweede keer de rente verhoogde. Idem in Argentinië en Brazilië, waar de prijsstijgingen oncontroleerbaar dreigen te worden.

Rusland verhoogde de rentevoeten voor de zevende keer op rij tot 8,5 procent in een poging de toenemende inflatie onder controle te houden, want die ondermijnt de koopkracht van de Russen, die weinig hebben gespaard.

Turkse saga

In Turkije gaat de saga verder. De president bevestigde net dat hij, ondanks de pijlsnel stijgende inflatie, niet zou terugkomen op de recente verlaging van de basisrentevoeten. Het hoeft niet te verbazen dat de markten panikeren en dat de Turkse lira in enkele dagen tijd bijna 50 procent van zijn waarde verloor. Dat doet het ergste vrezen voor dit land dat sterk afhankelijk is van de invoer van grondstoffen en energie.

Het IMF is voorzichtig

Het IMF juichte de beslissing van de Amerikaanse centrale bank toe. Tegelijk wijst het op het gevaar van een plotse stijging van de rentevoeten voor de groeilanden. Een plotse verharding van het monetaire klimaat zal inderdaad leiden tot hogere schuldherfinancieringskosten van een aantal landen die nu al achterlopen op het vlak van economisch herstel.

2022 kondigt zich op monetair vlak dus aan als een bewogen jaar, in tegenstelling tot 2021!